از تجربه تلخ خرم آباد تا چالش پیش روی کوهدشت
- شناسه خبر: 2336
- تاریخ و زمان ارسال: 2 بهمن 1404 ساعت 23:58
یادداشت/ اکبر بابایی مفرد؛ به تازگی مهندس مهدی مجیدی، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان از تصویب طرح جامع شهری کوهدشت خبر داده است، طرحی که پس از ۱۲ سال انتظار، اگرچه بهخودیخود گامی رو به جلو محسوب میشود، اما تاریخچه مدیریت شهری در استان لرستان و به ویژه تجربه شهر خرمآباد، موجی از بدبینی و تردید جدی در مورد اجرایی شدن موثر و عادلانه این طرح ایجاد کرده است.
بد نیست بدانید؛ طرح جامع شهری خرمآباد با دو دهه تاخیر و در سال ۱۳۹۰ تصویب شد، اما این پایان ماجرا نبود بلکه عملکرد نهادهای ناظر و اجرایی نشان داد که حتی پس از تصویب، حاکمیت قانون و تصمیمگیری کارشناسی میتواند به راحتی زیر پا گذاشته شود.
نزاع بر سر عرض یک کوچه
پرونده دیوان عدالت اداری در سال ۱۳۹۲ مربوط به تغییر غیرقانونی عرض یک کوچه در محله خیرآباد خرمآباد، نمونهای گویا از این مشکلات است. در این پرونده مشاهده میشود که تغییر مصوبات برخلاف اسناد قانونی علیرغم اسناد مالکیت متعدد و مصوبات قبلی که عرض کوچه را ۸ متر ثابت کرده بود، کمیسیون ماده ۵ استان لرستان تحت فشار شهرداری وقت، مصوبه خود را لغو و عرض کوچه را به ۶ متر کاهش داد، این اقدام نه تنها حقوق مالکیت شهروندان را نقض کرد، بلکه علم شهرسازی و ملاحظاتی مانند افزایش ترافیک و جمعیت را نادیده گرفت.
همچنین ضعف نهادهای ناظر و تضاد منافع موجب شد سازمان بازرسی کل کشور در نامهای رسمی خواستار توقف این اقدام غیرقانونی شود، اما گویا این نظارت کافی نبود. حضور مقامات بلندپایهای مانند استاندار، معاون اجرایی استانداری و مدیرکل راه و شهرسازی استان در جلسهای که به نفع یک فرد خاص تصمیم گرفت، نشاندهنده نفوذ قدرت و مدیریت سلیقهای به جای حکمرانی مبتنی بر قانون است.
این پرونده کوچک، پنجرهای به روی سیستم معیوبی است که در آن مصوبات بالادستی (حتی مصوبات خود نهادهای تصمیمگیر) در برابر فشارهای محلی، رابطهبازی و تفسیرهای سلیقهای تاب نمیآورند. با این پیشینه، تصویب طرح جامع کوهدشت را باید با احتیاط و همراه با پرسشهای جدی تحلیل کرد.
اول اینکه طرح جامع حداقل یک سند رسمی و بالادستی ایجاد میکند که شهروندان و نهادهای مدنی میتوانند در صورت تخلف، به آن استناد کنند.
دوم اینکه تاکید ویژه طرح بر تامین زمین برای نهضت ملی مسکن، میتواند محرکی برای اجرای بخشی از طرح باشد، مشروط بر اینکه شفاف و عادلانه پیش برود.
تهدیدها و چالشهای پیشرو (ریشه در تجربه شهر خرمآباد)
فقدان مکانیزم نظارت مستقل و قدرتمند در پرونده خرمآباد نشان داد نظارتهای داخلی (مانند سازمان بازرسی) ممکن است نادیده گرفته شوند، با این تفاسیر این سئوال مطرح میشود که آیا نهاد ناظر ملی قویتری برای پیگیری اجرای دقیق طرح کوهدشت پیشبینی شده است؟
تجربه واگذاری غیرقانونی زمین معبر در خرمآباد هشدار میدهد که مفاد طرح جدید (مانند الحاق اراضی و توافق با مالکین) چگونه میتواند به ابزاری برای دور زدن قانون تبدیل و نفوذ منافع خاص موجب زمینخواری و فساد در ابعاد مختلف شود.
از طرفی با تغییر شهرداران، استانداران و مدیران، آیا تضمینی برای تداوم اجرای این طرح ۱۲-۱۵ ساله وجود دارد؟
تصویب طرح جامع شهری کوهدشت لزوما به معنای تامین اعتبار لازم برای اجرا نیست. همچنین، محدودیتهای توپوگرافی لرستان که در خبر به آن اشاره شده، اجرا را پیچیده و پرهزینه میکند.
برای جلوگیری از تکرار فاجعه خرمآباد در کوهدشت، اقدامات فوری صورت بگیرد، بدین ترتیب که کل نقشهها، ضوابط و مصوبات طرح باید به صورت عمومی و قابل دسترس منتشر و کارگروههای نظارتی متشکل از نمایندگان شورای شهر، تشکلهای مردم نهاد و کارشناسان مستقل برای رصد اجرا تشکیل شود.
همچنین تعیین دادستان یا بازرس ویژه در دیوان عدالت اداری یا سازمان بازرسی کل کشور برای رسیدگی سریع به تخلفات احتمالی از این طرح خاص لازم و ضروری است.
از طرفی تمامی صورتجلسات، پروانهها، تغییرات کاربریها و مصوبات کمیسیونهای مربوط به کوهدشت باید به صورت برخط و قابل جستجو در وبسایت استانداری و شهرداری قرار گیرد.
به دنبال این طرح دولت و مجلس باید در لایحه بودجه سنوات آینده، ردیف بودجه مشخص و تضمینشدهای برای اجرای فازهای اولیه آن در نظر بگیرند.
علی ایحال تجربه شکست در اجرای طرح خرمآباد، یک هشدار تاریخی است که نشان میدهد در فقدان حاکمیت قانون، نظارت مستقل و مشارکت واقعی مردم، حتی بهترین طرحهای مصوب نیز میتوانند مسخ شده یا به ابزاری برای توزیع رانت تبدیل شوند. خبر تصویب طرح کوهدشت را نمیتوان بدون در نظر گرفتن این بستر، خبری خوش تلقی کرد.
تصویب، آغاز راه نیست؛ بلکه پایان یک انتظار و شروع یک مبارزه دشوارتر برای اجراست. موفقیت این طرح منوط به ایجاد یک نظام نظارتی نوین و شکست ناپذیر است که بتواند در برابر بیماریهای مزمن سیستم اداری ما از جمله رابطهبازی، تغییر مصوبات با نفوذ و بیاعتنایی به کارشناسی مقاومت کند.
بدون این تحول نهادی، خطر آن وجود دارد که طرح جامع کوهدشت نیز به کارنامه دیگری از تصویب پر زرق و برق و اجرای ضعیف در استان لرستان تبدیل شود.
انتهای پیام//
نویسنده خبر::
-
کارشناس مدیریت/ روزنامهنگار
سوابق رسانهای: عضو سابق هیات مدیره خانه مطبوعات لرستان/ عضو سابق کمیته آموزش و پژوهش خانه مطبوعات کشور/ روابط عمومی جامعه اسلامی کارگران لرستان/ سرپرست روزنامه اقتصادی ملی و نسیم در لرستان/ معاونت رسانه مجمع مشورتی نظام مسائل لرستان/ صاحب امتیاز و مدیرمسئول «پایگاه خبری لرستان خبر»
علاقمندیها: خبر و عکاسی، فوتبال، والیبال
ارشیو اخبار این نویسنده::
آخرین اخبارخرداد ۱۰, ۱۴۰۵بازگشت مالکیت ۱۳۳ هکتار از زمینهای سایت مرکزی به دانشگاه
آخرین اخبارخرداد ۴, ۱۴۰۵«پیش ثبتنام» دبیرستانهای دانشگاه لرستان
آخرین اخبارخرداد ۴, ۱۴۰۵دو پروژه بزرگ در شهرکهای صنعتی لرستان به بهرهبرداری میرسد
آخرین اخبارخرداد ۳, ۱۴۰۵اهدای خون ورزشکاران لرستانی به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر
