غرب در حصار نابرابری؛ پوستی زیبا، دلی پر از زخم های پنهان
- شناسه خبر: 1364
- تاریخ و زمان ارسال: 24 شهریور 1404 ساعت 21:05
اختصاصی/ لرستان خبر، اکبر بابایی مفرد؛ آسیبهای اجتماعی در استانهای غربی کشور ریشه در بیکاری، فقدان فرصتهای پایدار، ضعف زیرساختها و دسترسی آسان به مواد و بازارهای غیررسمی داشته و نه تنها یک معضل فردی، بلکه تهدیدی جدی برای سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار به شمار میروند. استانهایی مانند لرستان، همدان، کرمانشاه، ایلام و کردستان به دلیل شرایط جغرافیایی، اقتصادی و فرهنگی، بیش از دیگر مناطق در معرض این آسیبها قرار دارند.
بیکاری، حاشیهنشینی، اعتیاد، طلاق و خشونتهای خانوادگی واقعیتهایی هستند که زندگی روزمره در این مناطق را تحت تأثیر قرار میدهند. محدودیت زیرساختها و نبود فرصتهای شغلی پایدار، مهاجرت جوانان و کاهش سرمایه اجتماعی، این مشکلات را تشدید میکند.
کارشناسان معتقدند نخستین گام برای مقابله با این آسیبها، شناخت دقیق و تحلیل علمی آنهاست. مداخلههای فرهنگی و اجتماعی متناسب با بافت محلی، توانمندسازی اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار نیز از دیگر راهکارهای ضروری است. حمایت از صنایع کوچک، توسعه گردشگری بومی و سرمایهگذاری در زیرساختهای کشاورزی میتواند به کاهش آسیبها کمک کند.
با این حال سیاستگذاریهای دولت برای کاهش این آسیبها تا حدودی ناموفق بوده است و نشان داده که کاهش آسیبهای اجتماعی تنها با بخشنامه و شعار محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند عزم ملی، نگاه منطقهای و حضور فعال رسانهها و سازمانهای مردمنهاد است تا مسیر بازگشت سرمایه اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی در استانهای غربی هموار شود.
وضعیت برخی آسیبهای اجتماعی در استانهای غربی به روایت آمار
طلاق: در سال ۱۴۰۳، نرخ طلاق در ایران ۲.۳ در هزار نفر بود. در لرستان ۴٬۳۱۷ واقعه طلاق ثبت شد که نسبت به سال قبل حدود ۱۲٪ کاهش نشان میدهد. آمار چهار ماههی سال جاری در این استان نیز ۳٬۲۰۲ مورد بوده است. لرستان در میان استانهای غربی، بالاتر از ایلام و پایینتر از کردستان و کرمانشاه قرار دارد. کارشناسان عوامل اقتصادی، بیکاری و تغییر سبک زندگی را در این آمارها موثر میدانند.
خودکشی: نرخ خودکشی در استانهای غربی از جمله لرستان بالاتر از میانگین کشوری است. ایلام بیشترین تمرکز را در گروه سنی ۱۵ تا ۳۴ سال دارد و همدان تنها استانی با کاهش قابل توجهی همراه بوده است. بحرانهای اقتصادی، بیکاری و کمبود خدمات روانشناختی از عوامل اصلی این پدیده هستند.
اعتیاد: لرستان و کرمانشاه بالاترین نرخ اعتیاد را در میان استانهای غربی ثبت کردهاند (لرستان ۴.۷٪، کرمانشاه ۵.۹٪)، در حالی که ایلام کمترین نرخ را دارد (۱.۹۷٪). تغییر الگوی مصرف به سمت مواد صنعتی و روانگردانها در برخی استانها نگرانکننده است و نیازمند اقدامات پیشگیرانه و فرهنگی است.
متخصصان تأکید دارند که بدون برنامهریزی جامع، حمایتهای درمانی و اقدامات پیشگیرانه هدفمند، استانهای غربی همچنان در معرض آسیبهای اجتماعی و اقتصادی ناشی از اعتیاد خواهند بود.
اغلب آسیبهای اجتماعی مانند سرقت، طلاق، اعتیاد، درگیری و… منجر به دستگیری مجرمین و زندانی شدن افراد میشود که عمده این جرایم، برخاسته از بیکاری و مشکلات معیشتی است.
برگزاری دورههای مهارتآموزی و فرهنگی برای زندانیان لرستان؛ گامی در مسیر اشتغال و بازتوانی
مدیرکل امور زندانهای لرستان در گفتوگو با این رسانه از برگزاری دورههای مهارتآموزی، فرهنگی و هنری برای زندانیان استان خبر داد و تأکید کرد که بیشترین جرایم در زندانها ناشی از بیکاری و مشکلات معیشتی است.
مجید کشوری با اشاره به اینکه اغلب زندانیان استان با جرایم مواد مخدر، سرقت و درگیری در زندان حضور دارند، گفت: مجموعه زندانهای استان با همکاری اداره کل آموزش فنی و حرفهای پس از ورود زندانیان، اقدام به برگزاری دورههای مهارتآموزی و فراهم کردن زمینه اشتغال آنان کرده است.
وی افزود: در سال گذشته بیش از ۵۳۰ میلیارد ریال بابت فعالیتهای اشتغال به زندانیان استان دستمزد پرداخت شده است.
کشوری همچنین به برنامههای فرهنگی و آموزشی زندانها اشاره کرد و گفت: برگزاری کلاسهای فرهنگی، هنری و سوادآموزی در دستور کار قرار دارد و کسب رتبههای متعدد فرهنگی، هنری و ورزشی زندانیان در مسابقات سراسر کشور نتیجه این اقدامات است.
لرستان همچنان در صدر آمار خودکشی/ ۲۱۵ هزار نفر در محلات حاشیهنشین سکونت دارند
مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان نیز با تشریح آخرین وضعیت آسیبهای اجتماعی در استان اعلام کرد: لرستان در شاخص خودکشی رتبههای اول تا سوم کشور را دارد و جمعیت حاشیهنشین آن به بیش از ۲۱۵ هزار نفر رسیده است.
ناهید پرویزپور، مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان، با ارائه گزارشی از وضعیت آسیبهای اجتماعی استان گفت: براساس آخرین آمارها، لرستان در حوزه طلاق با ثبت چهار هزار و ۳۱۷ واقعه در سال ۱۴۰۳، ۱۴ درصد کاهش نسبت به سال قبل داشته و رتبه ۱۶ کشور را به خود اختصاص داده است. با این حال، در حوزه خودکشی وضعیت نگرانکننده است؛ لرستان در فوت ناشی از خودکشی رتبه سوم و در اقدام به خودکشی رتبه دوم کشور را دارد.
وی افزود: تعداد کودکان بازمانده از تحصیل در سال ۱۴۰۳ معادل دو هزار و ۶۰۳ نفر بوده و همچنین بیش از ۶۲ هزار زن سرپرست خانوار در استان زندگی میکنند.
به گفته پرویزپور، لرستان دارای ۴۹ محله حاشیهنشین است که از این میان، ۱۳ محله در خرمآباد قرار دارد. در مجموع، ۵۱ هزار و ۵۲۷ خانوار با جمعیت ۲۱۵ هزار و ۶۷۹ نفر در این سکونتگاهها ساکناند که تنها در خرمآباد، ۵۷ هزار و ۵۴ نفر از این جمعیت زندگی میکنند.
مدیرکل امور اجتماعی استانداری لرستان تصریح کرد: وسعت سکونتگاههای غیررسمی در استان بیش از یکهزار و ۴۵۴ هکتار است که ۳۶۰ هکتار آن مربوط به خرمآباد میشود.
وی همچنین با اشاره به اعتبارات تخصیصی برای کنترل آسیبهای اجتماعی گفت: در سال ۱۴۰۳ مجموعاً ۶ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان از سوی سازمان امور اجتماعی کشور به حساب دستگاههای اجرایی و نهادهای مرتبط واریز شده است، اما تاکنون اعتبارات سال ۱۴۰۴ ابلاغ نشده است.
پرویزپور تاکید کرد: با وجود برخی کاهشها در حوزههایی همچون طلاق، آمارهای مرتبط با خودکشی و جمعیت حاشیهنشین، زنگ خطری جدی برای استان است و نیازمند برنامهریزی جامع و اقدام هماهنگ دستگاهها میباشد.
بررسی آسیبهای اجتماعی در دانشگاهها/ برنامهریزی گسترده برای پیشگیری و مقابله با آسیبهای اجتماعی دانشجویان
فضلالله میر، مدیر مرکز مشاوره و بهداشت دانشگاه لرستان در خصوص آسیبهای اجتماعی در بین دانشجویان به لرستان خبر گفت: دانشجویان همانند سایر اقشار جامعه از آسیبهای اجتماعی مصون نیستند، اما مرکز مشاوره دانشگاه با اجرای برنامههای پیشگیرانه، کارگاههای آموزشی و مشاورههای تخصصی، تلاش دارد زمینه کاهش آسیبها و ارتقای سلامت روان دانشجویان را فراهم کند.
فضلالله میر، مدیر مرکز مشاوره و بهداشت دانشگاه لرستان با اشاره به وضعیت آسیبهای اجتماعی در میان دانشجویان اظهار داشت: «دانشجویان نیز همانند سایر اقشار جامعه در معرض برخی آسیبها از جمله اعتیاد، رفتارهای پرخطر، مشکلات خانوادگی و افت تحصیلی قرار دارند. به همین دلیل، مرکز مشاوره دانشگاه لرستان با تشکیل تیمهای تخصصی روانشناسی و همکاری روانپزشکان، خدمات متنوعی برای پیشگیری، مداخله و درمان این آسیبها ارائه میدهد.»
وی افزود: در سال گذشته بیش از ۶۵۰ جلسه مشاوره و رواندرمانی حضوری و همچنین ۳۵۰ مورد مشاوره تلفنی و آنلاین برای دانشجویان برگزار شده است. علاوه بر این، حدود ۲۱ کارگاه آموزشی در حوزههای مهارت زندگی، کنترل خشم، پیشگیری از اعتیاد، آسیبهای فضای مجازی، و روشهای درست مطالعه در طول ترم برای دانشجویان برگزار شد.»
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه لرستان با تأکید بر خطر مصرف داروهای محرک و تبلیغات گمراهکننده شبکههای مجازی ادامه داد: یکی از چالشهای جدی دانشجویان، گرایش به مصرف داروهایی مانند ریتالین در ایام امتحانات است. این داروها اگرچه به ظاهر برای افزایش تمرکز تبلیغ میشوند، اما میتوانند وابستگی و اعتیاد ایجاد کنند و حتی منجر به رها کردن تحصیل شوند. ما با برگزاری کلاسهای آموزش روشهای صحیح یادگیری، تلاش کردهایم دانشجویان را از گرایش به این مواد بازداریم.
میر در ادامه گفت: مرکز مشاوره دانشگاه علاوه بر مشاورههای فردی، خدمات مشاوره خوابگاهی و کارگاههای پیش از ازدواج را نیز ارائه میدهد تا دانشجویان تصمیمهای صحیحتری در حوزه روابط و زندگی شخصی بگیرند. همچنین با برگزاری کارگاههای آشنایی با مهارتهای زندگی، مهارتهایی چون نهگفتن به پیشنهادهای غلط، کنترل خشم، دوستیابی سالم و همدلی آموزش داده میشود.
وی تصریح کرد: ما در همکاری با دانشگاههای منطقه ۵ کشور شامل لرستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان و خوزستان جلسات مشترک علمی برگزار کردهایم و تلاش کردهایم در زمینه آسیبهای نوظهور اجتماعی همچون اعتیاد به فضای مجازی و اشکال جدید مواد مخدر، تبادل تجربه داشته باشیم.
مدیر مرکز مشاوره و بهداشت دانشگاه لرستان در پایان گفت: دانشگاه لرستان با اجرای این اقدامات، در تلاش است محیطی امنتر، سالمتر و با کمترین میزان آسیبهای اجتماعی برای دانشجویان فراهم آورد تا خانوادهها با آرامش خاطر بیشتری آینده فرزندانشان را در مسیر تحصیل و پیشرفت علمی دنبال کنند.
آسیبهای اجتماعی و تاثیر آن بر محیط شهری/ آمار رسمی شهرداری خرمآباد در زمینه ساماندهی متکدیان
شهرداری خرمآباد از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، براساس آمار ستاد ساماندهی متکدیان، موفق به شناسایی و جمعآوری ۸ کودک کار، ۳۲ متکدی زن، ۱۸ متکدی مرد، ۲۷ معتاد متجاهر زن، ۶۳۵ معتاد متجاهر مرد شده که در مجموع بیش از ۷۲۰ مورد از افراد در معرض آسیب اجتماعی، توسط شهرداری شناسایی و تحت پوشش اقدامات ساماندهی قرار گرفتهاند.
این آمار هرچند نشاندهنده اقدامات شهرداری است، اما از سوی دیگر عمق آسیبهای اجتماعی در مرکز استان لرستان را بهوضوح نمایان میسازد و ضرورت همکاری جدی سایر نهادها و دستگاهها برای حل ریشهای این مشکلات را برجسته میکند.
انتقاد از وضعیت معتادان متجاهر
سجاد کاظمی، رئیس شورای اسلامی شهر خرمآباد در گفت و گو با لرستان خبر با بیان انتقادات جدی درباره روند اجرای طرحهای اجتماعی، بر لزوم عزم جدی دستگاههای اجرایی تأکید کرد.
وی با اشاره به موضوع ساماندهی معتادان متجاهر و کمپ ماده ۱۶، اظهار کرد: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، هیچ اثر مثبتی در سطح شهر نخواهیم دید. صراحتاً اعلام میکنم که مدیریت شهری ارتباط خود را قطع خواهد کرد.
رئیس شورای اسلامی شهر خرمآباد با تقدیر از خدمات سپاه و شهرداری، افزود: ما شاهد خدمات ارزشمند سپاه هستیم و مشخص است که پای کار هستند، اما در حال حاضر فقط سپاه و شهرداری پای کار ایستادهاند، در حالی که بودجه مورد استفاده از مالیات مردم کل استان تأمین میشود.
کاظمی با بیان هشدار جدی به دستگاههای متخلف، گفت: این هشدار را به عوامل این وضعیت میدهیم که انشالله خودشان را ساماندهی کنند، در غیر این صورت با برخورد قاطع مواجه خواهند شد.
وی در ادامه ضمن ارائه راهکار عملیاتی، تصریح کرد: کارگروه ویژهای با حضور دبیر شورا، سازمان فرهنگی، معاونت اجتماعی سپاه و کمیسیون خدمات شهری تشکیل شود. ما به دنبال گزارش و صورتجلسه نیستیم، بلکه خروجی عملیاتی میخواهیم که مردم نتایج آن را ببینند و از آن حفاظت کنند.
عدم همکاری دستگاهها در ساماندهی معتادان متجاهر / ۲۱ دستگاه منفعل عمل میکنند
یونس امرایی، عضو شورای اسلامی شهر خرمآباد نیز با اشاره ویژه به موضوع کمپ ماده ۱۶، اظهار داشت: شهرداری خرمآباد در این زمینه عملکردی مثالزدنی داشته است. اگرچه بودجهای برای این منظور در نظر گرفته شده، اما متأسفانه ۲۱ ارگان استان هنوز همکاری لازم را ندارند.
وی افزود: ما امیدواریم با همکاری همهجانبه و با استفاده از ظرفیت شرکتهای وابسته به شهرداری و دیگر ارگانهای ذیربط، بتوانیم مسائل اجتماعی شهر از جمله موضوع کمپ ۱۶ را به بهترین شکل ساماندهی کنیم.
شهرداری پای کار ساماندهی معتادان متجاهر است
حجت احمدیپور، رئیس کمیسیون عمران شورای اسلامی شهر خرمآباد نیز بر لزوم همکاری مشترک شهرداری و سپاه برای حل معضل کمپ ماده ۱۶ تأکید کرد.
احمدیپور دستیابی به خروجی عملی را هدف جلسات مدیران عنوان و اظهار داشت: شورای اسلامی شهر ماهانه اعتباری را برای مقابله با مواد مخدر و موضوع کمپ ماده ۱۶ مصوب کرده که در اختیار دبیرخانه این حوزه قرار میگیرد.
وی با اشاره به آثار مثبت جمعآوری معتادان متجاهر از سطح شهر افزود: این اقدام نه تنها به زیباسازی و ارتقای مبلمان شهری کمک میکند، بلکه موجب کاهش سرقتها و کاهش آسیبهای اجتماعی برای خانوادهها میشود.
رئیس کمیسیون عمران شورای شهر خرمآباد با اشاره به ظرفیتهای همکاری بین دستگاهها، افزود: شهرداری میتواند در حوزه خدمات شهری، فضای سبز و نگهداری از اماکن مرتبط با این طرح مشارکت کند. وقتی فرد معتاد بهبود یابد و دارای شغل و درآمد شود، حداقل ۵۰ تا ۶۰ درصد از بازگشت به اعتیاد جلوگیری میشود.
آمار زاد و ولد و رابطه آن با آسیبهای اجتماعی
به گزارش مرکز رصد جمعیت کشور سازمان ثبت احوال، میانگین فاصله زمانی بین تولد فرزند اول و دوم مادر در سال 1403 به 5.9 سال رسیده است.
براساس این گزارش در مقایسه با دهههای گذشته این آمار روند افزایشی داشته است بهگونهای که فاصله بین تولد نخستین و دومین فرزند مادر از 3.3 سال در دهه ۶۰ به 3.9 سال در دهه ۷۰، 5.2 سال در دهه ۸۰ و 5.5 سال در دهه ۹۰ افزایش یافته است.
مدیرکل ثبت احوال لرستان در پاسخ به سئوللات این رسانه با ارائه آماری از وقایع حیاتی 4 ماهه نخست سالجاری، گفت: در این مدت تعداد6859 واقعه ولادت به ثبت رسیده که از این تعداد 3644 مورد پسر و 3215 مورد دختر بودهاند و در برابر هر 113 نوزاد پسر 100 نوزاد دختر متولد شده است.
وی اشاره به ثبت فوت در 4 ماهه نخست سالجاری بیان داشتند که در این مدت تعداد 3879 مورد فوت به ثبت رسیده که از این تعداد فوت در استان تعداد 2104 مورد مرد و 1775 زن به ثبت رسیده است.
امیری پریان همچنین در خصوص ازداوج گفت: تعداد4545 مورد ازدواج در طول این مدت در استان به ثبت رسیده که میانگین سن مردان 28.8 و میانگین سن زنان 23.7 بوده است و در مقابل تعداد طلاق ثبت شده در استان 1333 مورد بوده است و میانگین سن مردادن در خصوص طلاق 38.9 و میانگین سن زنان 34 بوده است.
شوتیسواری بهمثابه راهبرد بقا؛ تجربه زیسته جوانان حاشیهنشین لرستان
امین روشنپور و اسدالله نقدی، پژوهشگران گروه علوم اجتماعی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، معتقدند استان لرستان بهعنوان یکی از مناطق کمتر توسعهیافته کشور، با مشکلات ساختاری اقتصادی و کمبود فرصتهای شغلی رسمی مواجه است. این وضعیت سبب رشد اشتغال در بخش غیررسمی و شکلگیری پدیده «شوتیسواری» در میان جوانان حاشیهنشین شده است.
آنها با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی، تجربه زیسته ۱۴ شوتیسوار را از طریق مصاحبههای نیمهساختار یافته بررسی و با تکنیک تحلیل مضمون تحلیل کردهاند. یافتههای به دست آمده نشان میدهد، شوتیسواری پدیدهای برخاسته از نابرابریهای ساختاری و توزیع ناعادلانه فرصتها است و این افراد قربانی سیستمهای نهادی ناکارآمد هستند. شوتیسواری نه فقط یک انتخاب فردی، بلکه پاسخی به فشارهای ساختاری و اجتماعی مانند بیکاری، فقر اقتصادی، فرهنگ ماجراجویانه مردانه، دسترسی آسان و تبعیض در توزیع منابع است.
اعتقاد بر این است؛ برای بسیاری از جوانان، شوتیسواری نوعی راهبرد بقا در برابر ساختارهای ناعادلانه و محدودکننده بهشمار میآید. نبود فرصتهای شغلی و محرومیتهای مزمن، آنها را بهسمت فعالیتهای غیررسمی و پرخطر سوق داده است؛ فعالیتهایی که از دید خودشان راهی برای بقا محسوب میشوند.
شوتیها بهمثابه طردشدگانی هستند که در گفتمانهای مسلط هیچ مشروعیتی ندارند و تنها در چارچوب نظم مسلط تعریف میشوند. آنها بنا به ضرورت، از قطار نابرابریساز توسعه به بیرون پرتاب شده و فعالیتشان تنها چاره بقای آنها است.
روشن پور و نقدی در این پژوهش با روش قومنگاری انتقادی، به علتهای پیدایش و گسترش پدیده شوتیها در محلات حاشیهای خرمآباد با توجه به زیستجهان کنشگران پرداختهاند. نمونهگیری هدفمند آنها شامل ۲۵ نفر بوده است؛ ۱۵ نفر در زندان مرکزی خرمآباد و ۱۰ نفر دیگر خارج از زندان با مصاحبه نیمهساختاریافته بررسی شدهاند.
یافتهها با کدگذاری باز و محوری در دو سطح توصیفی و تحلیلی ارائه شده است که نشان میدهد عوامل مؤثر در گسترش شوتیها شامل فقر اقتصادی شدید، بیکاری، تبعیض ساختاری، ذهنیت مثبت مردم نسبت به این پدیده، سهولت تردد، وسوسه رسیدن به درآمد بالا و طرد اجتماعی بوده است.
در مجموع، پدیدهی شوتی بازتابی از نابرابریهای ساختاری و توسعهنیافتگی مزمن در مناطق غرب کشور است که بدون اصلاحات بنیادین اقتصادی و اجتماعی، تداوم و بازتولید آن اجتنابناپذیر خواهد بود.
۳۳ دستگاه در قالب شورای هماهنگی، برنامههای مبارزه با مواد مخدر را در لرستان اجرا میکنند
عزتالله رشیدی، دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر لرستان گفت: این شورا بهعنوان مرجع ستادی و نظارتی، با ریاست استاندار و عضویت ۳۳ دستگاه اجرایی، قضایی و انتظامی، مسئولیت راهبری، هماهنگی و نظارت بر اقدامات مبارزه با مواد مخدر در استان را بر عهده دارد.
رشیدی در تشریح وظایف و جایگاه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر اظهار داشت: این شورا بستری برای تصمیمگیری مشترک و انسجامبخشی به اقدامات مقابله با مواد مخدر است و با مشارکت تمامی دستگاههای عضو، سیاستها و برنامههای مبارزه، پیشگیری، درمان و صیانت را در سطح استان طراحی و پیگیری میکند.
وی افزود: ریاست شورا بهصورت مستقیم بر عهده استاندار است و نمایندگان عالیرتبه دستگاههای اجرایی، قضایی، انتظامی و امنیتی نیز در آن حضور دارند. شورا ضمن نظارت بر اجرای مصوبات، جریان اطلاعات و گزارشهای مرتبط را جمعآوری و تحلیل کرده و برای تصمیمگیری مبتنی بر شواهد به مراجع ذیربط ارائه میکند.
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر لرستان با بیان اینکه هماکنون ۳۳ دستگاه عضو شورا در استان فعالیت میکنند، تصریح کرد: در حوزه درمان و حمایت از افراد مبتلا، ۳۲ مرکز ماده ۱۵ در استان فعال هستند. همچنین دو مرکز ماده ۱۶ ویژه بازتوانی معتادان خیابانی و یک مرکز تبصره ۲ برای زنان ایجاد شده است.
رشیدی ادامه داد: قریب به ۲۰۰ مرکز درمان نگهدارنده همچون متادونتراپی نیز در استان فعال است که با پوشش گسترده، امکان دسترسی آسان و مؤثر افراد نیازمند به خدمات درمانی و حمایتی را فراهم کردهاند. شورا بهصورت مستمر بر کیفیت خدمات این مراکز و حسن اجرای برنامهها نظارت دارد.
وی در پایان تأکید کرد: شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر لرستان با انسجامبخشی به اقدامات دستگاههای اجرایی و بهرهگیری از ظرفیتهای درمانی و حمایتی، نقش کلیدی در ارتقای اثربخشی سیاستهای مقابله با مواد مخدر در استان ایفا میکند.
صدای کوی علیآباد؛ آسیبهای اجتماعی و مطالبات فراموششده حاشیهنشینان خرمآباد
رسول پاکدل، مدیر موسسه خیریه بابالحوائج (ع) خرمآباد، در تشریح وضعیت محله کمبرخوردار کوی علیآباد به خبرنگار ما گفت: با وجود پاکسازی محیط از آسیبهای اجتماعی همچون مواد مخدر و مشروبات الکلی، این محله همچنان با فقر شدید اقتصادی، بافت فرسوده و کمبود خدمات شهری دستوپنجه نرم میکند و نیازمند توجه جدی مسئولان است
پاکدل اظهار کرد: پیش از سال ۱۳۹۰ محله کوی علیآباد در ذهنها با فروش مواد مخدر، مشروبات الکلی، درگیریهای دستهجمعی و فقر شدید اقتصادی شناخته میشد. در آن سالها با دستور استاندار وقت، ۵۷ واحد مسکونی تخریب و به جای آن آپارتمان ساخته شد که گامی مثبت در مسیر بهبود شرایط بود، اما متأسفانه روند کار ادامه پیدا نکرد و بخشی از واحدها به افراد غیر بومی واگذار شد که آسیب جدی به امید و اعتماد مردم محله وارد کرد.
وی افزود: در سالهای اخیر، اقدامات انتظامی و قضایی موجب پاکسازی محیط و ایجاد آرامش نسبی در محله شد، اما مشکلات اقتصادی و عمرانی همچنان باقی است. دو سوم ساکنان تحت پوشش کمیته امداد، بهزیستی و موسسات خیریه هستند، اما به دلیل گستردگی فقر، توان خدمترسانی کافی وجود ندارد. بیکاری جوانان، مهاجرت خانوادهها، مشکلات سالمندان، اعتیاد و در نهایت طلاق از مهمترین آسیبهای اجتماعی این محله است.
پاکدل با اشاره به بافت فرسوده کوی علیآباد تصریح کرد: وامهای نوسازی به مردم این محله تعلق نمیگیرد و منازل روزبهروز در حال تخریب هستند. این در حالی است که محله در ورودی خرمآباد و همجوار پارک شریعتی و بام خرمآباد قرار دارد و باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
مدیر موسسه خیریه بابالحوائج (ع) با بیان اینکه برخی دستگاهها فقط در حد گرفتن چند عکس به نام محلات کمبرخوردار اعتبار جذب کردهاند، گفت: «باید مدیران بیانگیزه توبیخ و مدیران فعال تشویق شوند. اقداماتی هم که تاکنون انجام شده کافی نبوده و استمرار نداشته است.»
وی در پایان خواستار رفع مشکلات سند منازل، تخصیص اعتبارات ملی، توسعه خدمات شهری و اجرای طرح بازآفرینی شهری در این محله شد و پیشنهاداتی چون کاهش هزینه مراسم فاتحهخوانی، تبدیل زمین خاکی مدرسه شهید هاشمپورزادی به زمین چمن، آسفالت معابر، بازگشایی خیابانها، نوسازی منازل و ایجاد امکانات ورزشی و آموزشی را مطرح کرد.
شبکههای مجازی و تهدید هویت نوجوانان/ «لبوبو»؛ عروسکی که به یک آسیب اجتماعی تبدیل شد
میثم هاشمی، دکتری جامعهشناسی اقتصاد و توسعه و عضو انجمن جامعهشناسی لرستان نیز در تشریح آسیبهای فضای مجازی با اشاره به تب خرید عروسک «لبوبو» میان نوجوانان، معتقد است این پدیده نه تنها یک سرگرمی کوتاهمدت نیست بلکه یک پدیده اجتماعی است.
هاشمی در گفت و گو با لرستان خبر، توضیح داد: که کالا چیزی فراتر از یک شی ساده است و ویژگیهایی به آن نسبت داده میشود که ذاتاً ندارد؛ لبوبو ارزش واقعی کمی دارد اما ارزش اجتماعی و نمادین آن با تبلیغات و فشار شبکههای اجتماعی بزرگ شده و نوجوانان آن را نه برای بازی بلکه برای نشان دادن هویت و بهروز بودن خود میخرند.
وی تأکید کرد: این وضع باعث ازخودبیگانگی میشود و نوجوانان هویت خود را با کالایی تعریف میکنند که سیستم سرمایهداری ساخته است؛ لبوبو نمادی از قدرت و مناسبات سرمایهداری است، جایی که سود و بازار مهمتر از نیازهای واقعی انسان و حتی کودکان قرار میگیرد.
تجربه هاشمی در مشاهده واکنشها در اینستاگرام تنها بخش کوچکی از این واقعیت اجتماعی است که نیاز به توجه و بررسی بیشتر دارد.
در پایان؛ کارشناسان و فعالان اجتماعی بررسی راهکارهای کاهش آسیبهای اجتماعی در غرب کشور بر این باورند که کاهش آسیبهای اجتماعی در استانهای غربی، از جمله لرستان، نیازمند اقدامات چندجانبه و هدفمند است. از جمله مهمترین راهکارها، سرمایهگذاری پایدار در بخش اشتغال و توسعه صنایع کوچک با تکیه بر ظرفیتهای محلی است که میتواند فرصتهای شغلی پایدار ایجاد کند.
همچنین تقویت نهادهای حمایتی و فرهنگی، آموزش مهارتهای زندگی، ایجاد مراکز مشاوره در محلات و توانمندسازی سازمانهای مردمنهاد از دیگر اقدامات مؤثر در کاهش آسیبها محسوب میشود.
کارشناسان توسعه عدالت منطقهای و توزیع متوازن امکانات آموزشی، بهداشتی و رفاهی بین مرکز و حاشیه را یکی دیگر از اولویتهای ضروری میدانند. علاوه بر این، بازآفرینی شهری و روستایی با ایجاد زیرساختهای عمرانی، میتواند از گسترش حاشیهنشینی و مشکلات ناشی از آن جلوگیری کند.
به گفته متخصصان، مدیریت پیشگیرانه و توجه به آسیبهای اجتماعی پیش از وقوع، از دیگر سیاستهای کلیدی است که باید در دستور کار قرار گیرد.
همچنین با وجود ظرفیتهای بالقوه در گردشگری، کشاورزی و صنایع دستی و جاذبههای تاریخی و طبیعی در استانهای غربی و فرهنگ و تمدنی فنی که در این مناطق وجود دارد، کارشناسان تأکید دارند که کاهش آسیبهای اجتماعی تنها در سایه توسعه پایدار، عدالت اجتماعی و مشارکت فعال مردم امکانپذیر است.
انتهای پیام //
نویسنده خبر::
-
کارشناس مدیریت/ روزنامهنگار
سوابق رسانهای: عضو سابق هیات مدیره خانه مطبوعات لرستان/ عضو سابق کمیته آموزش و پژوهش خانه مطبوعات کشور/ روابط عمومی جامعه اسلامی کارگران لرستان/ سرپرست روزنامه اقتصادی ملی و نسیم در لرستان/ معاونت رسانه مجمع مشورتی نظام مسائل لرستان/ صاحب امتیاز و مدیرمسئول «پایگاه خبری لرستان خبر»
علاقمندیها: خبر و عکاسی، فوتبال، والیبال
ارشیو اخبار این نویسنده::
آخرین اخبارخرداد ۱۰, ۱۴۰۵بازگشت مالکیت ۱۳۳ هکتار از زمینهای سایت مرکزی به دانشگاه
آخرین اخبارخرداد ۴, ۱۴۰۵«پیش ثبتنام» دبیرستانهای دانشگاه لرستان
آخرین اخبارخرداد ۴, ۱۴۰۵دو پروژه بزرگ در شهرکهای صنعتی لرستان به بهرهبرداری میرسد
آخرین اخبارخرداد ۳, ۱۴۰۵اهدای خون ورزشکاران لرستانی به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر
